Máy phát điện cho nhà máy dệt may: bước tải mới là con số quyết định

Nhà máy dệt may mất điện mười lăm phút không chỉ mất mười lăm phút sản xuất. Máy nhuộm đang giữ nhiệt bị tụt nhiệt độ, cả mẻ vải lệch màu. Máy dệt kim dừng đột ngột để lại vết đứt trên mặt vải. Thiệt hại nằm ở lô hàng, không nằm ở đồng hồ.

Bài này nói về một điểm mà rất nhiều nhà máy dệt may tính sai khi đầu tư máy phát điện: bước tải.

Vì sao cộng tổng công suất là cách tính sai với nhà máy dệt may

Cách làm phổ biến là cộng công suất ghi trên nhãn của toàn bộ thiết bị, nhân một hệ số dự phòng, rồi lấy con số đó đi hỏi giá.

Cách này bỏ sót đặc điểm quan trọng nhất của nhà máy dệt may: phụ tải gần như toàn bộ là động cơ điện. Máy dệt, máy sợi, máy nhuộm, quạt hút, máy nén khí, bơm tuần hoàn — tất cả đều là động cơ.

Động cơ không đồng bộ khi khởi động trực tiếp kéo dòng gấp nhiều lần dòng định mức, và kéo trong vài giây. Máy phát đủ tổng kVA vẫn có thể sụt áp quá ngưỡng khi một cụm động cơ đóng tải cùng lúc. Máy nào có bộ điều tốc nhạy thì tần số dao động, máy nào không chịu nổi thì bảo vệ tác động và cắt.

Con số cần tính không phải tổng công suất mà là bước tải nặng nhất: khối tải lớn nhất đóng vào máy phát trong một lần.

Ba việc cần làm trước khi chốt công suất

Một, liệt kê động cơ theo công suất và cách khởi động. Động cơ khởi động trực tiếp, khởi động sao–tam giác và động cơ chạy qua biến tần có đặc tính dòng hoàn toàn khác nhau. Động cơ chạy biến tần khởi động rất êm, gần như không gây sụt áp. Đây là điểm cộng lớn cho nhà máy đã đầu tư biến tần cho máy sợi và quạt.

Hai, xác định thiết bị nào bắt buộc phải có điện. Không phải toàn bộ nhà máy cần chạy khi mất lưới. Máy nhuộm đang trong mẻ, hệ thống làm mát, chiếu sáng lối thoát nạn và phòng cháy là nhóm bắt buộc. Máy dệt có thể chấp nhận dừng nếu quy trình cho phép. Phân nhóm rõ giúp giảm công suất máy phát xuống đáng kể — và giảm cả tiền đầu tư lẫn tiền dầu.

Ba, lập trình đóng tải theo trình tự. Thay vì đóng toàn bộ cùng lúc, chia thành các bậc có độ trễ vài giây. Máy phát kịp hồi điện áp giữa hai bậc. Đây là cách rẻ nhất để giảm công suất máy cần mua.

Cách bóc tách phụ tải và công thức tính dòng khởi động được trình bày chi tiết trong hướng dẫn cách tính công suất máy phát điện công nghiệp.

Tủ chuyển nguồn: chỗ quyết định mẻ nhuộm sống hay chết

Với nhà máy dệt may, thời gian chuyển nguồn quan trọng hơn nhiều so với một nhà kho thông thường.

Máy nhuộm giữ nhiệt bằng hơi hoặc điện trở. Mất điện quá lâu thì nhiệt độ tụt khỏi dải công nghệ, mẻ vải hỏng màu và không sửa được. Vài chục giây khác nhau ở đây là khác nhau giữa một mẻ đạt và một mẻ phải hủy.

Bốn mốc thời gian trễ trên tủ chuyển nguồn tự động — trễ xác nhận mất lưới, trễ chờ máy phát ổn định, trễ xác nhận lưới có lại, trễ làm mát trước khi tắt máy — nếu cài sai sẽ gây ra phần lớn sự cố sau lắp đặt. Nội dung này nằm trong bài về tủ chuyển nguồn ATS.

Bụi bông: yếu tố riêng của ngành dệt

Đây là điểm mà tư vấn chung chung hay bỏ qua.

Không khí trong nhà máy dệt may mang nhiều bụi bông và xơ sợi. Phòng máy phát đặt gần khu sản xuất sẽ hút lượng bụi này vào két nước và lọc gió.

Hậu quả rất cụ thể: két nước bám xơ làm giảm khả năng tản nhiệt, máy quá nhiệt và giảm công suất khả dụng; lọc gió tắc sớm hơn nhiều so với chu kỳ khuyến cáo của hãng.

Vì vậy phòng máy phát trong nhà máy dệt cần lấy gió từ khu vực sạch, và chu kỳ vệ sinh két nước phải rút ngắn so với nhà máy ngành khác. Đưa việc này vào hợp đồng bảo trì ngay từ đầu, đừng đợi đến khi máy báo quá nhiệt.

Việc quan trọng nhất vẫn là chạy thử có tải

Máy phát nằm im nhiều tháng rồi không nổ khi cần là tình huống rất phổ biến. Nguyên nhân số một nằm ở ắc quy đề, không nằm ở động cơ.

Chạy thử không tải chỉ chứng minh máy nổ được. Nó không chứng minh máy gánh nổi cụm động cơ của nhà máy. Chỉ có chạy thử có tải mới trả lời được câu đó — và nên chạy thử với đúng kịch bản đóng tải theo bậc đã lập trình.

Xem thêm các giải pháp nguồn điện cho nhà máy công nghiệp và sản xuất, hoặc tham khảo bản tóm tắt giải pháp nguồn điện dự phòng của Power Pro.

Bài viết tham khảo tài liệu kỹ thuật từ Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển và Thương mại SICO — thương hiệu POWER PRO, cung cấp và lắp đặt hệ thống máy phát điện công nghiệp 50–3.000 kVA cho nhà máy và dự án FDI tại miền Bắc. Hotline tư vấn kỹ thuật: 0565 669 696.

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Chọn bậc dòng tủ ATS theo công suất máy phát: bảng tra và biên an toàn

Tủ ATS chọn sai bậc dòng là lỗi tốn kém nhưng ít được phát hiện sớm. Máy phát chạy tốt, đèn báo đủ, mọi thứ có vẻ ổn — cho đến lần mất điện thứ mười khi tiếp điểm đã mòn và tủ không đóng nữa. Vì sao tủ ATS hay bị chọn thiếu bậc Nguyên nhân phổ biến nhất là lấy thẳng dòng định mức của máy phát rồi chọn bậc chuẩn gần nhất. Cách này bỏ qua hai thứ: dòng khởi động của động cơ trong nhà máy, và việc tiếp điểm ATS phát nhiệt khi làm việc sát ngưỡng. Nguyên nhân thứ hai là mua tủ theo báo giá thấp nhất. Chênh lệch giữa bậc 400A và 500A trông không lớn trên giấy, nhưng hậu quả nằm ở tuổi thọ tiếp điểm chứ không nằm ở ngày lắp đặt. Công thức tính dòng định mức Với lưới ba pha 380V, dòng định mức tính theo công suất biểu kiến: I (A) = kVA × 1,52 Con số 1,52 đến từ công thức I = S × 1000 / (√3 × U), với U = 380V. Máy 500kVA cho dòng định mức khoảng 760A. Biên an toàn 20–25% Sau khi có dòng định mức, nhân thêm biên an toàn 20–25% rồi mới làm tròn lên bậc...
Đọc thêm

Máy phát đủ công suất vẫn không kéo nổi tải: lỗi nằm ở dòng khởi động

Nhà máy mua máy phát đúng theo tổng công suất thiết bị ghi trên nhãn. Mất điện, máy nổ bình thường. Nhưng vừa đóng tải thì máy tụt vòng tua, đèn báo quá tải, rồi dừng. Tình huống này không hiếm. Và nguyên nhân gần như luôn giống nhau: tính công suất theo cách dành cho tải thuần trở, trong khi nhà máy chạy chủ yếu bằng động cơ. Động cơ rút dòng khởi động lớn hơn nhiều lần dòng định mức Động cơ không đồng bộ khởi động trực tiếp rút dòng lớn hơn hẳn dòng định mức trong vài giây đầu. Dòng này giảm dần khi rotor đạt tốc độ, nhưng khoảng thời gian đó đủ để làm sụt áp cả hệ thống. Với lưới điện quốc gia, cú sụt áp này không đáng kể vì công suất nguồn rất lớn. Với máy phát, nguồn chỉ vừa đủ cho tải — nên cú rút dòng đột ngột làm điện áp và tần số tụt ngay. Bộ điều tốc và bộ điều chỉnh điện áp cần thời gian để bù lại. Nếu mức sụt vượt ngưỡng bảo vệ, máy tự ngắt để tự cứu mình. Vì sao cộng kW trên nhãn lại ra con số thiếu Cách tính phổ biến: cộng công suất tất cả thiết bị cần chạy, nhân h...
Đọc thêm

Ba nhóm tải phải giữ khi nhà máy mất điện — và vì sao tính theo tổng công suất là sai

Khi nhà máy mất điện, câu hỏi được hỏi nhiều nhất là cần máy phát bao nhiêu kVA. Đó là câu hỏi đúng, nhưng hỏi sai thứ tự. Câu hỏi nên đặt trước là: trong nhà máy này, thứ gì không được phép dừng? Vì sao tính theo tổng công suất lắp đặt là sai Cộng hết công suất ghi trên nhãn thiết bị rồi nhân hệ số an toàn — cách này gần như luôn cho ra tổ máy lớn hơn mức cần thiết. Công suất trên nhãn là mức tiêu thụ tối đa, không phải mức thiết bị thật sự dùng. Và không phải mọi thiết bị đều chạy cùng lúc. Tổ máy chọn thừa có hai cái giá phải trả. Một là vốn đầu tư cho phần công suất không bao giờ dùng tới. Hai là máy chạy non tải kéo dài sinh hiện tượng nhiên liệu không cháy hết, đọng trong buồng đốt và ống xả, làm giảm tuổi thọ động cơ. Ba nhóm tải cần tách riêng Nhóm một — tải bắt buộc. Đây là nhóm mà việc dừng gây hư hỏng thiết bị hoặc mất hàng hóa, không phải chỉ mất sản lượng. Lò nung quay trong nhà máy xi măng nếu ngừng quay khi còn nóng sẽ cong vênh do nhiệt phân bố không đều. Hệ làm ...
Đọc thêm