Tủ điều khiển máy phát điện: đọc cảnh báo trước khi gọi thợ

Khi máy phát điện báo lỗi và dừng, phản xạ thường thấy ở nhà máy là gọi thợ ngay. Nhưng trước khi gọi, có một việc mất chưa đến hai phút và thường quyết định toàn bộ hướng xử lý: đọc đúng dòng cảnh báo trên tủ điều khiển.

Cảnh báo và bảo vệ là hai mức khác nhau

Đây là điều hay bị nhầm nhất. Tủ điều khiển có hai mức báo, và chúng mang ý nghĩa rất khác nhau.

Mức cảnh báo chỉ báo cho người vận hành biết có thông số đang đi lệch. Máy vẫn chạy. Đây là lời nhắc, không phải lệnh dừng.

Mức bảo vệ thì dừng máy. Tủ đã kết luận rằng chạy tiếp sẽ gây hỏng hóc, và nó dừng trước khi điều đó xảy ra.

Phân biệt được hai mức này quyết định việc bạn còn bao nhiêu thời gian. Cảnh báo cho bạn vài giờ đến vài ngày để chuẩn bị. Bảo vệ thì không cho gì cả.

Chi tiết từng nhóm thông số và ngưỡng của chúng nằm trong bài đọc thông số trên tủ điều khiển máy phát điện.

Ba con số đọc trước tiên

Màn hình tủ hiện rất nhiều số. Khi máy vừa báo lỗi, chỉ cần ba con số này.

Áp suất dầu bôi trơn. Đây là thông số bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Áp suất tụt nghĩa là dầu không đến được bề mặt ma sát. Mọi tủ đều dừng máy ngay khi chạm ngưỡng, và đó là bảo vệ đúng. Chạy thêm vài phút nữa là hỏng bạc trục.

Nhiệt độ nước làm mát. Tăng dần rồi ổn định là bình thường. Tăng liên tục không dừng mới là vấn đề. Ba nguyên nhân hay gặp theo thứ tự: gió nóng quẩn lại trong phòng máy, két nước bẩn, thiếu nước làm mát. Nguyên nhân đầu tiên không nằm trên máy mà nằm ở cách bố trí thông gió phòng máy phát điện.

Điện áp ắc quy. Thông số bị bỏ qua nhiều nhất, nhưng ắc quy yếu lại là lý do số một khiến máy không đề được. Máy dự phòng nằm im nhiều tháng thì ắc quy tự phóng dần. Nếu tủ đã báo điện áp ắc quy thấp mà không ai để ý, đến lúc mất điện thì máy chỉ kêu lạch cạch. Các nhánh chẩn đoán khi máy phát điện không khởi động đều bắt đầu từ con số này.

Nhật ký sự kiện: thứ ít ai mở nhưng nói nhiều nhất

Mọi tủ điều khiển hiện đại đều ghi nhật ký sự kiện. Mỗi lần máy khởi động, dừng, báo cảnh báo hay chạm ngưỡng bảo vệ đều có một dòng kèm dấu thời gian.

Khi gọi kỹ thuật, đọc được vài dòng gần nhất trong nhật ký giúp rút ngắn chẩn đoán đáng kể. Một dòng báo nhiệt độ cao lặp lại ba lần trong tháng nói lên câu chuyện hoàn toàn khác so với một lần duy nhất.

Thói quen nên có: mỗi tuần đi qua phòng máy một lần, mở nhật ký, chụp màn hình. Việc này mất năm phút và tạo ra chuỗi dữ liệu mà không gì thay thế được.

Đọc công suất đang tải trước khi kết luận máy yếu

Rất nhiều ca được báo là máy yếu hoặc máy hỏng, trong khi máy hoàn toàn bình thường và tải đã vượt quá mức thiết kế.

Tủ điều khiển hiển thị công suất thực tế đang tải. So con số đó với công suất định mức ghi trên máy là phép kiểm đơn giản nhất và hay bị bỏ qua nhất.

Cần lưu ý thêm: công suất ghi trên máy không phải một con số dùng cho mọi tình huống. Máy dự phòng có mức công suất riêng, cho phép cao hơn nhưng chỉ trong thời gian giới hạn mỗi năm. Bài chế độ công suất của máy phát dự phòng giải thích giới hạn của từng chế độ.

Cũng cần nhớ chiều ngược lại: chạy dưới 30% công suất định mức kéo dài gây đóng muội buồng đốt. Mua dư công suất rồi chạy non tải là cách làm máy xuống cấp nhanh mà không ai ngờ tới.

Ba tình huống đọc sai hay gặp

Thấy báo lỗi là tắt đi bật lại. Khởi động lại xoá dấu vết trên màn hình nhưng không xoá nguyên nhân. Mỗi vòng khởi động lại khi máy đang quá nhiệt còn làm hỏng hóc nặng thêm.

Nhầm cảnh báo thành bảo vệ. Máy vẫn chạy mà vội dừng để gọi thợ, trong khi dây chuyền đang cần điện. Đọc kỹ mức báo trước khi quyết định.

Bỏ qua cảnh báo vì máy vẫn chạy được. Đây là lỗi tốn kém nhất. Cảnh báo chính là khoảng thời gian máy cho bạn để xử lý trước khi hỏng thật — bỏ qua nó là tự rút ngắn thời gian đó về không.

Việc nên làm ngay tuần này

Ba việc, không cần dụng cụ gì:

Thứ nhất, đi qua phòng máy và chụp màn hình tủ điều khiển. Ghi lại ba con số: áp suất dầu, nhiệt độ nước làm mát, điện áp ắc quy.

Thứ hai, mở nhật ký sự kiện và xem có cảnh báo nào lặp lại trong tháng qua không. Cảnh báo lặp lại là dấu hiệu rõ nhất của một vấn đề đang tiến triển.

Thứ ba, đưa việc đọc tủ vào lịch bảo dưỡng máy phát điện theo giờ chạy, để nó thành việc định kỳ chứ không phải việc chỉ làm khi có sự cố.

Và một việc cần chuẩn bị kỹ hơn: chạy thử có tải theo tiêu chuẩn. Chạy thử không tải không làm hệ thống làm việc ở mức thật nên không phát hiện được vấn đề.

Đọc thêm

Trên blog: bài toán N+1 cho nhà máy · vì sao máy đủ công suất vẫn không kéo nổi tải. Xem thêm trang thông tin giải pháp máy phát điện công nghiệp của Power Pro.

Cần kỹ thuật đọc giúp cảnh báo đang hiện trên tủ? Chụp màn hình gửi qua Zalo 0565.669.696 — nhiều trường hợp chẩn đoán được ngay mà chưa cần xuống hiện trường.

Power Pro — Ngõ 175 Định Công, Phường Định Công, Hà Nội. Hotline và Zalo 0565.669.696. Phản hồi trong 30 phút, khảo sát thực tế miễn phí.